«Η χώρα μου είναι αποικία μιας πιο μεγάλης αποικίας»

Ανατομία του χρέους: Η εξουσία της ηθικής και το ανήθικο της εξουσίας

 Maurizio Lazzarato

Του Γιάννη Σταυρακάκη

Στον οξυμμένο δημόσιο διάλογο, που συνοδεύει την ολοένα και μεγαλύτερη βύθιση της Ελλάδας στο βάραθρο της οικονομικής και κοινωνικής κρίσης, τα ηθικολογικά και θεραπευτικά επιχειρήματα κατέλαβαν εξαρχής προνομιακή θέση. Στο ένα άκρο, το κυρίαρχο, συναντά κανείς την αυτομαστίγωση της ελληνικής ιδιαιτερότητας που παρουσιάζεται ως μοναδική παραφωνία στην ευρωπαϊκή «οικογένεια» και χρεώνεται με κάθε είδους παρεκτροπή από ένα εξιδανικευμένο μοντέλο ευρωπαϊκής κανονικότητας. Πρόκειται για το συμμετρικό είδωλο της αναπαράστασης που διαδόθηκε αρχικά και διεθνώς: η ελληνική κρίση ως μια εξαπλούμενη νόσος που απειλεί να μολύνει τον κατά τα άλλα υγιή ευρωπαϊκό κορμό. Στο άλλο άκρο, συναντούμε την απόδοση κάθε ευθύνης σε εξωτερικούς παράγοντες που κακόβουλα επιχειρούν την αποικιακή άλωση της Ελλάδας. Εδώ οι νοσογόνοι παράγοντες εισβάλλουν έξωθεν και απειλούν την ίδια την επιβίωση ενός ηθικά άμεμπτου και κλινικά υγιούς εθνικού σώματος.

Είναι προφανές ότι, ιδίως στις πιο ακραίες διατυπώσεις τους, και οι δύο αυτοί ισχυρισμοί πάσχουν από την ίδια επιλεκτική στόχευση: αγνοούν ή υποβαθμίζουν τις πολύπλοκες και βαθύτατες σχέσεις που συνδέουν από δεκαετίες, αν όχι αιώνες, το μέσα με το έξω. Ας μην ξεχνούμε τα αυτονόητα: η Ελλάδα υπήρξε μια χώρα ενταγμένη στο διεθνές καπιταλιστικό σύστημα, στην Ευρωπαϊκή Ένωση και την Ευρωζώνη με λίγο-πολύ λειτουργικό τρόπο, κάτι για το οποίο επαίρονταν μέχρι πολύ πρόσφατα τόσο οι ελληνικές ελίτ όσο και οι ευρωπαϊκές. Γι’ αυτό, εξάλλου, στις περισσότερες περιπτώσεις, οι παρεκτροπές που αποδίδονται στην ελληνική ιδιαιτερότητα δεν έγιναν ερήμην της «κανονικής» Ευρώπης αλλά με την ενεργητική εμπλοκή της: έτσι, π.χ., η απόδοση της διαπλοκής στο ηθικό και πολιτισμικό έλλειμμα της ελληνικής πολιτικής κουλτούρας αποσιωπά τόσο τα οφέλη που αποκόμισαν οι κρατικοί προμηθευτές –ευρωπαϊκές επιχειρήσεις και κράτη-ατζέντηδες– όσο και τη σταδιακή μετάλλαξη ολόκληρου του ευρωπαϊκού μοντέλου, όπου πλέον η διαπλοκή όχι απλώς ανθεί, αλλά και νομιμοποιείται θεσμικά, καθώς η λαϊκή κυριαρχία και η δημοκρατική αντιπροσώπευση έχουν, σε μεγάλο βαθμό, υποκατασταθεί από ένα σύστημα μεταδημοκρατικό. Ένα σύστημα όπου, σύμφωνα με τη διατύπωση του Βρετανού κοινωνιολόγου Κόλιν Κράουτς (Colin Crouch), «μολονότι διεξάγονται εκλογές και οι κυβερνήσεις μπορούν να αλλάξουν [...] πίσω από το θέαμα του προεκλογικού παιχνιδιού, η πολιτική διαμορφώνεται ουσιαστικά στον ιδιωτικό χώρο, με διαπραγματεύσεις και συνδιαλλαγές ανάμεσα στις εκλεγμένες κυβερνήσεις και τα κυρίαρχα στρώματα που εκπροσωπούν σχεδόν αποκλειστικά τα συμφέροντα των επιχειρήσεων».

Σταϊκούρας: Το ελληνικό χρέος δεν είναι βιώσιμο!!!

«Το ελληνικό χρέος δεν είναι βιώσιμο και θα χρειαστεί διαπραγμάτευση για την ελάφρυνση του», παραδέχεται ο αναπληρωτής υπουργός Οικονομικών Χρήστος Σταϊκούρας σε συνέντευξή του στην εφημερίδα «Παραπολιτικά», εκφράζοντας την ελπίδα πως η κυβέρνηση θα μπορέσει να διαπραγματευθεί με τους εταίρους και δανειστές την ελάφρυνση του δημοσίου χρέους.

Ο Χρήστος Σταϊκούρας σημείωσε πως το υψηλό χρέος «έχει τις ρίζες του στη δεκαετία του 1980», αναφέροντας πως «κατά τις δεκαετίες που ακολούθησαν ο ετήσιος ρυθμός ανόδου μειώθηκε αλλά δεν επετεύχθη ριζική ανακοπή αυτής της δυναμικής»

Υπενθυμίζεται πως το ζήτημα της βιωσιμότητας του ελληνικού χρέους αποτελεί το βασικό σημείο αντιπαράθεσης στο εσωτερικό της τρόικας μεταξύ ΔΝΤ και Βερολίνου. Το Ταμείο έχει επισημάνει σε εκθέσεις του πως το χρέος δεν είναι βιώσιμο και θα χρειαστεί «νέο κούρεμα», ενδεχόμενο που απορρίπτει κατηγορηματικά η Γερμανία.

Πρωτογενές πλεόνασμα, νέο πακέτο και πλειστηριασμοί (Εξαιρετικό)

 Του Παναγιώτη Μαυροειδή

Πλησιάζοντας πλέον στο Σεπτέμβρη, μαζί με τη συνήθη και όλο και πιο εφιαλτική συλλογή των προς πληρωμή λογαριασμών, πρέπει να συνθέσουμε και τις εικόνες των πολιτικών μηνυμάτων που μας βομβαρδίζουν οι εσωτερικοί και εξωτερικοί ‘’επιβήτορες’’. Να ανακαλύψουμε το συνδετικό τους ιστό, αναζητώντας παράλληλα τα δικά μας βήματα.

Πρωτογενές πλεόνασμα: Μια αιματηρή στόχευση

Ας συνοψίσουμε τη βασική προπαγανδιστική γραμμή της κυβέρνησης Σαμαρά:

‘’Εάν πετύχουμε πρωτογενές πλεόνασμα, τότε ίσως διαμορφωθούν προϋποθέσεις για ένα νέο κούρεμα του χρέους’’.

Οι απολύσεις των εκπαιδευτικών, το κλείσιμο σχολείων, η μαζική αποπομπή μαθητών από την εκπαίδευση, το λουκέτο σε νοσοκομεία και φυσικά οι νέες μειώσεις μισθών και η αβάσταχτη φορολογία, είναι κάποια από τα θυσιάσματα στο βωμό του πρωτογενούς πλεονάσματος.
Ας δούμε ξανά ορισμένα δεδομένα γύρω από αυτό το ζήτημα:
Για να μηδενιστεί το έλλειμμα, και για να έχουμε μείωση του δημοσίου χρέους ως ποσοστού του ΑΕΠ, θα πρέπει το ποσοστό αύξησης του ΑΕΠ να είναι μεγαλύτερο από το επιτόκιο δανεισμού, δηλαδή να έχουμε μια ετήσια ανάπτυξη πάνω από 4,5%! Για να πέσει το ποσοστό του χρέους επί του ΑΕΠ από το 160% στο 60% που θεωρείται βιώσιμο, έχοντας μηδενίσει το έλλειμμα, απαιτούνται πάνω από 40-50 χρόνια!

Αποτελεσματική και δημοκρατική αντιμετώπιση του χρέους…

 Του Κώστα Λαπαβίτσα

Η ελληνική κρίση σφραγίστηκε από το μέγεθος και τη συνακόλουθη δυσκολία εξυπηρέτησης του δημόσιου χρέους που τελικά οδήγησε σε αποκλεισμό από τις διεθνείς αγορές το 2010. Θα μπορούσε η τότε ελληνική κυβέρνηση να είχε κηρύξει στάση πληρωμών επιδιώκοντας δυναμικά τη διαγραφή του χρέους. Αυτό πιθανότατα θα σήμαινε έξοδο από την ευρωζώνη, άρα απαιτούσε τόλμη, σχέδιο και αποφασιστικότητα ώστε να βγει η χώρα γρήγορα από την κρίση. Τα ατού της Ελλάδας δεν ήταν λίγα γιατί το χρέος ήταν περίπου 300 δις, κατά τα δύο τρίτα προς ξένους δανειστές, 90% ομολογιακό και – απίστευτη τύχη – βασισμένο στο ελληνικό δίκαιο.

Αντί γι’ αυτό η χώρα δέχθηκε νέο, επίσημο δανεισμό, υπογράφοντας το Μνημόνιο που επέβαλε δυσβάστακτους οικονομικούς όρους και δημιούργησε την τραγικότερη ύφεση της ελληνικής ιστορίας. 

Η απόφαση πάρθηκε από μια κυβέρνηση που είχε εκλεγεί στη βάση του ‘λεφτά υπάρχουν’, επιβλήθηκε παρακάμπτοντας τη συνήθη λειτουργία του κοινοβουλίου και γέννησε τεράστιο κύμα διαμαρτυρίας. Με αντιδημοκρατικό τρόπο, η Ελλάδα αποδέχτηκε τους όρους της τρόικας, κατέστρεψε την οικονομία της κι έδωσε χρόνο στους ξένους ιδιώτες δανειστές για να απαλλαγούν από τα ελληνικά ομόλογα.

Πάνω από 321 δισ. ευρώ το δημόσιο χρέος…

Ανησυχητική και εκρηκτική είναι η πορεία του ελληνικού δημόσιου χρέους, το οποίο ανήλθε στα 321 δισ. ευρώ στο τέλος του πρώτου εξαμήνου του 2013, ύψος μεγαλύτερο από το χρέος που είχε η Ελλάδα το 2009, προτού ξεσπάσει η κρίση, σύμφωνα με δημοσίευμα του Βήματος.
Το χρέος επιβαρύνθηκε κατά 16 δισ. ευρώ εντός του 2013 και είναι υψηλότερο κατά 18 δισ.ευρώ από τον Ιούνιο του 2012 που ήταν 303 δισ. ευρώ. Σημειώνεται ότι στο ποσό των 321 δις ευρώ δεν υπολογίζονται οι εγγυήσεις που καταπίπτουν.

Το ύψος των τόκων, παρά τα χαμηλά επιτόκια, κινείται μεταξύ 11 και 12 δισ. ευρώ ετησίως. Τόσο το χρέος όσο και οι τόκοι ανέβηκαν και πάλι στα ύψη που είχαν διαμορφωθεί πριν από το PSI.(*)

Μπροστά σε αυτό το δυσθεώρητο ύψος του δανεισμού που με τα σημερινά δεδομένα αντιστοιχεί στο 180% του ΑΕΠ και το οποίο παρά την επίτευξη πρωτογενούς πλεονάσματος εξακολουθεί να επιβαρύνεται με το ύψος των τόκων, στο οικονομικό επιτελείο της κυβέρνησης επικρατεί προβληματισμός για το πώς θα αντιμετωπιστεί, αναφέρεται στο δημοσίευμα.
Συγκεκριμένα, η διχογνωμία στρέφεται, όπως μεταξύ ΔΝΤ και Ευρωπαϊκής Επιτροπής στο εσωτερικό της τρόικας, στο κατά πόσο θα χρειαστεί ή όχι νέο «κούρεμα».